Ji ber polîtîkayên şerê taybet li bajarên Kurdistanê jin tên kuştin. Nimûneya herî berbiçav a vê yekê kuştina Gulistan Dokû li Dêrsimê ye ku ji hêla pergalên ku ji hêla hêzên ewlehiyê û desthilatdariya dewletê ve tên piştgirîkirin ve hat kirin. Her çend lêpirsîna ku şeş sal şûnde vebû ev şebeke eşkere kir jî, tiştê ku qewimî ev bû ku yên ku xwediyê hêza hêzên ewlehiyê û dadweriyê bûn, karîn van bûyeran veşêrin. Selin Topbaş û Şukran Demîr ji "Înîsiyatîfa Jinan a Pêdiviya Min Bi Aştiyê Heye" polîtîkayên şerê taybet ên ku tên sepandin, bi taybetî di doza Gulistan Dokûyê de, nirxandin.

 

Selin Topbaşê di axaftina xwe de li ser polîtîkayên şer ên bi taybetî li Kurdistanê jinan hedef digirin sekinî û got: "Ji bo ku ev şîdeta rêxistinkirî ya baviksalar a li dijî jinan bi dawî bibe, divê sûcdarên sereke werin darizandin. Û ev sûcdar bi rastî hêza xwe ji polîtîkaya bêcezatiyê ya dewletê digirin. Ev torên sûc ku li bajarên Kurdan bi awayekî bêşerm bêceza dimînin, bi rastî li seranserê Tirkiyeyê belav dibin. Me ev di kuştina Ayşe Tokyaz û doza Dînayê de dît."

 

Selin Topbaşê diyar kir ku doza Gulistan Dokû, bi bandor nehatiye lêkolînkirin û bal kişand ser ka karmendên giştî û memûrên bicîhanîna qanûnê çawa jiyana rojane li Dêrsimê bêberhem kirine. Selîn Topbaşê got: "Bi giştî li Tirkiyeyê pêvajoyeke pir cidî ya kuştina jinan heye. Li şûna ku em vê yekê wekî zêdebûn an kêmbûnekê nîşan bidin, em bi rastî pêvajoyên ku dewlet bi berdewamî baviksalariyê xurt dike, di aktîvkirina mekanîzmayên xwe yên tundûtûjiyê de têk diçe û jinên ku serî li van mekanîzmayan didin, ji hêla karmendên cemaweriyê yên ku di van saziyan de dixebitin ve rastî tundûtûjî, tacîz û heta tundûtûjiya cinsî tên. Li şûna ku pêşî li tundûtûjiya li dijî jinan bigire, dewlet bi qanûnên ku jinan diparêzin mijûl dibe û ew ji darizandina karmendên xwe yên ku di nav hemû saziyan de di sûcan de ne dûr dikeve."

 

Selîn Topbaşê anî ziman ku şer baviksalariyê gur dike û polîtîkayên ewlehiyê jinan ji azadî, têkoşîn û daxwazên wan dûr dixe. Wê got: "Ji bo ku jinên azadbûyî, jinên ku diçin zanîngehê û jinên ku li kolanan in ji berxwedanê dûr bixin, ew di rastiyê de vê yekê wekî çekeke baviksalar bi kar tînin da ku jinek teslîm û qebûlkirî nîşan bidin û zextê li ser jinan bikin. Wekî jin, em ê têkoşîna xwe li seranserê Tirkiyeyê bidomînin, hem ji bo aştiyê û hem jî ji bo ku her kesî bibîr bixin ku ev têkoşîn di rastiyê de beşek ji têkoşîna li dijî pergala serdest a mêran e."

 

POLÎTÎKAYA ŞERÊ TAYBET Û BÊCEZATIYÊ

 

Şukran Demîrê bi bîr xist ku li bajarên Kurdan polîtîkaya şerê taybet bi taybetî li dijî xwendekarên zanîngehan tê meşandin. Şukran Demîrê got: "Rastiyek heye ku xwendekar daxilî torên ku li van zanîngehan hatine avakirin, bi taybetî jî polîs tê de,  tên kirin. Em her wiha dizanin ku polîtîkayên ku jinan li herêma şer hedef digirin ji perspektîfek cuda têne afirandin. Bi taybetî di serdema piştî 2016'an de, em dibînin ku têkiliyên xwendekaran bi bajar an avaniyên sosyalîst re bi qasî ku pêkan e qels bûne, qadên wan ên rêxistinî hatine sînordarkirin û bi gelemperî ew daxilî nav hin torên diyarkirî hatine kirin. Di rastiyê de, mebesta me ji polîtîkaya şerê taybet ketina hêzên ewlehiyê nav qada sivîl û kirina sûcan di nav vê qada sivîl de ye. Bê guman, ev bi polîtîkayên bêcezatiyê bêtir belav dibe û xurt dibe. Me ev yek di doza Gilistan Dokûyê de jî dît."

 

TÊKOŞÎN

 

Şukran Demîrê diyar kir ku necezakirina pêwîst ji aliyê berpirsiyarên doza Gulistan Doku ve li derî polîtîkaya şerê taybet nayê nirxandin û got: "Ji ber ku ev tişt mîna torekê ne ku di qada darazê de, li herêma ku polîs lê ne, li herêma rêveberiya dibistanê, an jî li herêma nexweşxaneyekê hevdu diparêzin. Niha, dema ku em li dijî vê yekê şer dikin, pêwîst e ku bangek giştî li jin û civakê were kirin. Pêşîgirtina li van hemûyan tenê bi hêzeke rêxistinkirî dikare pêk were. Ji ber vê yekê, em girîngiyeke mezin didin hevgirtina jinan, têkoşîna jinan û bilindkirina dengê civakê bi tevahî li dijî hemû tiştên ku diqewimin."

 

MA / Ûgûrcan Boztaş