WAN - Wan Gölü kıyısında kuş üreme alanına yapılan iskele, göçmen kuşların üremesini ve popülasyonunu olumsuz etkiliyor. İskele yapımı nedeniyle kuşların yuvalarının tahrip edilmesi nedeniyle kuş popülasyonunda düşüşe yol açtığı belirtiliyor. 

 

Wan'ın Artemêt (Edremit) ilçesi Buzhane Mahallesi'nde Rêya Armûşê Belediyesi'ne atanan kayyım Sinan Aslan tarafından 2021'de Wan Gölü kıyısında, kuşların üreme alanı olan sazlıkta yaptığı iskele, bölgeyi mesken tutan göçmen kuşların üreme ve popülasyonunu olumsuz etkiliyor. 116 bin dönümlük sazlıkta yapılan ve 2023'te tamamlanan bir kilometre uzunluğunda, 5 metre genişliğindeki ahşap iskelenin kurulduğu alanda, kuş yuvalarının çevresindeki sazlık alanın yok olmasına yol açtı. Ahşap iskeleyle üreme alanları tahrip edilmesi ve iskele nedeniyle ziyaretçi sayısının artması, kuşların üremesini ve bölgedeki popülasyonunu olumsuz etkiledi. 

 

Wan Gölü ve çevresi, bölgenin en önemli sulak alanlarından biri olarak biliniyor ve yaklaşık 250 kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Bu türlerin büyük bir kısmı göç dönemlerinde Wan Gölü kıyıları, sazlıklar ve bataklıklarda konaklıyor. Bazı türler ise yaz aylarında bu alanlarda yuva kurarak üreme gerçekleştiriyor.

 

DOĞAL ALANLARINI KAYBETTİLER 

 

Özellikle sazlık alanlarda yaşayan saz delicesi, büyük balıkçıl ve çeşitli ördek türleri, güvenli yuvalarını buralarda inşa ediyor. Ancak sahil bandı projesinin tamamlanmasıyla birlikte kuşlar doğal yaşam alanlarını kaybetmiş durumda. Kuşlar, yol kenarları ve sahil bandı boyunca yapılan oturaklara konmak zorunda kalıyor. Bu durum, hem kuşların beslenme düzenini bozuyor hem de güvenliklerini tehdit ediyor. Gözlemler, bazı kuş türlerinin yuva kurmakta zorlandığını ve göç sırasında yeterli konaklama alanı bulamadığını ortaya koyuyor.

 

BİYOÇEŞİTLİLİĞİ AZALIYOR

 

Wan Gölü kıyılarındaki sazlık ve bataklıklar, yalnızca kuşlar için değil, bölgedeki ekosistem için de hayati öneme sahip. Bu alanlar, sucul bitki örtüsünün yayılımını destekliyor, balık ve diğer su canlıları için yaşam alanı sağlıyor ve göçmen kuşların ekolojik zincirdeki rolünü sürdürmesine imkan tanıyor. Sazlıkların kesilmesi ve sulak alanların korunmaması, hem kuş türlerinin hem de bölgedeki biyolojik çeşitliliğin ciddi biçimde azalmasına yol açıyor.

 

GÖÇMEN KUŞLAR 

 

Wan'daki başlıca göçmen kuş türleri arasında saz delicesi, yeşilbaş ördek, kara ördek, büyük balıkçıl, akça cılıbıt ve çeşitli martı türleri öne çıkıyor. Bu türlerin büyük bir kısmı sazlık ve göl kıyılarında konaklıyor, bazıları ise burada yuva kurarak üreme gerçekleştiriyor. Sazlıkların tahrip edilmesi, kuşların güvenli yuvalarının yok olması, beslenme alanlarının daralması ve göç yollarındaki sıkıntılar, türlerin sayısında düşüşe yol açıyor. Söz konusu durum uzun vadede kuş popülasyonunu ciddi biçimde etkileyebileceğini vurguluyor.

 

KUŞLARIN ÜREMELERİ AZALDI 

 

Yapılan sahil bandı ile birlikte kuşların strese girdiğini, bazı türlerin üremelerinin azaldığı ve genç kuşların hayatta kalma oranları düştü. Bu alanlarda yaşayan kuşlar, hem yerel ekosistemin hem de göç yollarının sürekliliği açısından kritik öneme sahip. Sazlık ve sulak alanların korunmaması, sadece bölgedeki kuşlar için değil, tüm ekosistem için ciddi bir tehdit oluşturuyor.

 

SAZLIK ALANLARIN KORUNMASI

 

Artemêt'de göçmen kuşların yaşam alanları olan sazlık alanda yapılan sahil bandı, göçmen kuşların yaşam alanlarının tahrip edilmesi ve ekosistemin dengelerinin bozulması nedeniyle sadece yerel değil,  uluslararası düzeyde de önemli bir çevresel sorun olarak öne çıkıyor. Sazlık ve sulak alanların korunması, göçmen kuşların nesiller boyu varlığını sürdürebilmesi için kritik önemde.

 

MA / Zeynep Durgut